đź“„ Exam Questions & Readable Text Transcript
Full OCR-extracted text of questions, syllabus codes, and exam instructions.
Extracted Content: 6008p1specimenpaper
Page 1
Extracted Text
ZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCILGeneral Certificate of Education Advanced Level
LITERATURE IN NDEBELE 6008/1
PAPER 1
SPECIMEN PAPER 3 hours
Additional materials:
Answer paper
ISIKHATHI: Amahola amathathu
IZIXWAYISO KWABAHLOLWAYO
Bhala ibizo lakho, inombolo yendawo ohlolelwa kuyo lenombolo yakho wena ohlolwayo
ezikhaleni oziphiweyo ephepheni lakho lempendulo/ebhukwaneni lempendulo.
Phendula imibuzo emithathu, kube lemibili ezavela kuSigaba A, lomunye ozavela kuSigaba B.
Bhalela izimpendulo zakho emaphepheni okubhalela owaphiweyo.
Uma usebenzise amaphepha amabili kumbe edlulayo, abophele ndawonye.
IZELULEKO KWABAHLOLWAYO
Imiklomelo ephiwa umbuzo munye ngamunye kumbe ingxenye yombuzo itshengisiwe ezibayeni [ ]
ekucineni kombuzo.
Umbhloliso lo ubhalwe emakhasini ayisithupha amabili awabhalwanga lutho.
Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen paper 2018.
©ZIMSEC Specimen paper [Turn over
---
Page 2
Extracted Text
2 ISIGABA APhendula imibuzo emibili kulesi isigaba
Balisisa indaba elandelayo bese-ke uphendula umbuzo ongaphansi olandelayo.
“Umama okule indaba usebunzimeni obukhulu kodwa umthandazo wakhe
uyaphendulwa.” Nika ubufakazi obusekela umbono lo bese-ke uveza ukuthi
isimo akuso siqubule mizwa bani kuwe ohlolwayo. [35]
“Uthini-ke ngemali yami magogo?”
“ Ngibekezelela mntanami”.
“ Ngikubekezelele kuze kube nini magogo? Kuze kube nini, ngiyabuza ngiphendule?
“ Mntanami nginike izinyanga ezine ngiqongolele kweyempesheni ndodana.”
“Negesikhathi ugongolela mina ngizobe ngidlani MaZitha?”
“ Mntanami zwelana nami.”
“Ube wena ungazwelani nami?”
Siphume isalukazi ikhanda liyisizemazema singazi ukuthi sizothathani sihlanganise nani.
Nala amashumi amahlanu amarandi akhona besithi siyobhadala isikweletu sempuphu
esayithatha esitolo seNdiya uM ahlakanipheni.
Sibuye singene futhi. “Y amkela nanka amashumi amahlanu amarandi okwamanje.” Awathi
hiwi uSandlwana aze acishe adabuke awathi shwathi ephakathaneni elincanyana. “Le mali
kangiyibali esikweletini magogo.” Kwasho uSandlwana. “UDogo indodana yakho
ngangimnike inkulungwane yonke yamarandi iyisigulukunga, kakubanga wona
amancozuncozu lawa wena osunginika wona namuhla. Lena osunginike yona,” esho ehleka
kancane, “kakukabi yinkulungwane yami eyayibolekwe nguDoqo. Wena nje usazikhokhela
inzalo yayo nje kwaphela.”
“ Hawu! Kangikaze ngikuzwe-ke lokho osukusho manje Sandlwana.” Washo
umuntu omdala wahlengezela izinyembezi.
“Angithi kuthiwa umuntu ufunda aze afe? Namuhla nawe nakuba umdala ungaka uyafunda
magogo, futhi uyoze ufe ufunda.”
“Ngicela uzwelane nami. Ngicela unginike inyanga ezine zokucongolela imali yakho.
Uma ingeneli sengiyotsheleka nakwabanye bangigcwalisele.”
“ Kangingathi ngisalindele bese sewufikelwa wusuku lokufa magogo, kuthi —ke imali yami
ngingabengisayithola unomphela. Okubi nje ngizwe sengathi neminyaka kaDogo seyelulwe
ngemithathu kulandela ukubulala kwakhe isiboshwa ejele.”
“Ngiyeke ngoDogo nezakhe, yisho ukuba uyavuma noma gha?”
“Kwesinye isikhathi umusa uyadingeka. Ngoba nanku inzalo sewunginikile, nami
kangikunike isikhathi leso osicelayo sokucongolela. Khumbula magogo ukuthi yaphela nje
leyo nyanga imali yami ingaphelele, mina sengiyogeda izikweletu ngawe. Ngiyothatha
engibona ukuthi uma ngikudayisa kungahle kuyibuyise imali yami.”
“ Ngiyabonga mntanami: hhayi nokho ngibonga kanzima ngenxa yesigwebo osilengise
ekhanda lami”
“Okwesigwebo magogo, yizintwala zakho ezidinga ukuchotshwa nguwe.”
6008/1 specimen paper
---
Page 3
Extracted Text
3“Wake wangikholisa uD ogo we bantu ngokuhamba etsheleka izimali nakomahlalela abafana
noSandlwana.” Wasikhihla isililo uMaZitha ecabanga la mazwi: “Khumbula mina
sengiyogeda izwikweletu ngawe...”
Ntambama wavula umsakazo wezwa kuzindaba.
“Kuleyo nhlekelele kushone owesilisa obengumshayeli waleyo moto. Igama lakhe
sekutholakale ukuthi nguSandlwana Janquza. Ezivela eKapa zithi...”
Sahlaba ngedolo phansi isalukazi sithandaza.
“ Oh sixolele nkosi yasemazulwini. Nkosi ngiyabonga nakuba kungumbongo onzima.
Baba, ngixolele ngawo kepha nakuba kunjalo kakuvumi ngingasho ukuthi ngiyabonga
Nkosi.”
Lombhalo ucatshunwe kugwalo oluthi:Amacabanswani Osiba, oluhlelwe ngu N.F Mbhele,
The Natal witness,1991.
Funda umbhalo lo olandelayo ube usuphendula imibuzo elandelayo.
(1) Ziyini iziqondiso zabadlali njalo zenza misebenzi bani kuhlobo lolu lombhalo? [5]
(ii) Zikhethe zonke iziqondiso zabadlali ubonise ukuba ziwuphumelelisa kanjani
umumo wamajaha akulo umbhalo. [15]
(iii), ~= Kuqubuke mizwa bani kuwe ohlolwayo? Nika ubufakazi obupheleleyo. [15]
Danisile : Sesinjani isisu mfowethu?
Simayedwa_ : Hatshi, sengingcono, besingigijimisa sengize ngithela
igazi.(watsho emphendula eqethukile ngaphansi kwesihlahla).
Danisile : Ye! Ngikuzwile kuzavuka kuyizolo ukuthi awubuquthanga
ngitsho.
Simayedwa_ : Ah! Okwalapha! Ngivuke ekuseni ngaya eklinika bafika
banginika amanzi etshukela lesawudo kuphela, bathi abalayo
eminye imithi enganginceda.
Danisile : Kambe vele balendaba lathi kumbe bathi kazife izigilamkhuba,
izephulamthetho zejele?
Simayedwa_ : Asazi. (watsho esondela eduze kwakhe ehlala phansi).
Danisile : Mina phela ngathi ngisandakungena lapha ngake ngakubona
okwabonwa yingidi ithwele amalahle. Ngathwala nzima
ngaswela longisizayo.
Simayedwa_: K wenzakalani?(wabuza esemuthe nhlo emehlweni).
Danisile : Mfowethu! Lalithi litshona uze ufise ukuthi ngabe kalitshoni
ngoba kwakusenzakala ebusuku kuphela.
Siymayedwa : Ngumkhuhlane owawukwenza ebusuku kuphela?
6008/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 4
Extracted Text
Danisile : Hatshi ubala lokho! Kwakulesiqwabalanda sendoda esasibotshiwe laso. Sasingidumela sifuna ukuhlala singithathela ukudla kwami.Simayedwa_ : Kwaze kwaphetha ngani manje?
Danisile : Wawusithi ungazisa abalindi bejele ngakho bengenzi lutho.
Ngaze ngathi ngelinye ilanga okungayisikufa yikuphi.
Ngayikhohlwa ukuba iyisiqwabalanda, ngayithi nka emlenzeni
yawuhlaba yawulawula umkhosi lindoda bathutsha bethelile
abalindi bentolongo.
Siyayedwa_ : Bafika bathini? (wabuza esebohle ubuso).
Danisile : Babuza uthuthi kwenzakalani ngase ngimthe jiti
laphayana. Ngabalandisela kodwa layo leyo ndoda yahle
yakhafulela phansi ukuthi ayisoze ikuphinde lokho futhi.
Simayedwa_ : Ye! Ayisizo zodwa inhlupho esihlangana lazo lapha, zinengi.
Kukhona njalo ukutshayana balimazane.
Danisile : Uginisile zinengi izehlakalo ezenzakala endaweni yethu le
okufanele zilungiswe sibili ngoba yikho okubangela izimfa
zezibotshwa (watsho benqekuza amakhanda bevumelana
ngenkulumo yabo).
Simayedwa_ : Pho kungenziwani ukuze inhlupho lezi zazakale njalo zilungiswe?
Danisile : Ah! Asazi lokho kufuna umuntu angaphuma lapha azise
abamaphephandaba, kumbe azise umphathi wamajele ukuze
konke lokhu kuphumele egcekeni.
Simayedwa_ : Y e! Uqinisile ngoba isephulamthetho silelungelo laso njalo
akutsho ukuba nxa uyisephulamathetho sekumele uthwaliswe
nzima uze uye kogoqanyawo.
Danisile : Y ekela mfowethu (anyikinye ikhanda okutshengisa ukuba le
indaba yayimhlukuluza okwamagama) impilo inzima lapha.
Lesi yisifundo sibili sokuthi umuntu angaphindi ukwephula
umthetho.
Simayedwa_ : Y a! Ukufa kungcono kulokuba kule indawo, lokulala silala
emkotweni engathi sizimbuzi, sidonselana ubhayana oyedwa aze
adabuke. Lensikizi zithi khona, uthwebuze usathwebuza.
Danisile : Nanso impembe. (watsho uDanisile besukuma kanyekanye).
6008/1 Specimen paper
---
Page 5
Extracted Text
Siymayedwa : Asigijime sizalala ngendlala singaphuza.Lokudla kwakhona kuyaphela abantu bengakadli bonke.(batsho begijima besiya lapho okudlelwa khona).Ithethwe kugwalo oluthi: Today Revision, oluhlelwe ngu C. Mpofu lo S.Nyoni,
Zimbabwe Publishing House, 2014.
Fundisisa inkondlo engaphansi uphendule imibuzo elandelayo:
(1) Usebenzisa inkondlo le, qathanisa impilo yentsha yanamuhla lempilo
yentsha yayizolo. [20]
Gi) © Umlobi ujongeni ngokwethula imibono le enkondlweni yakhe? [15]
Intsha ihambe kubi
anku umhlaba usumubi
kuba ngumntwana bekukuhle
Umhlaba uyiluju umuhle
Namuhla yizinyembezi azisizi
Namuhla yizililo izinsizi
Oh! Y ahamba kubi intsha
kuhle iphindele iyekuza butsha.
az
Ingane yayingeyesizwe
Tklekliswana bekubanga ukuyiklekla
Uma isibanga ibanga lokuqwahela
Isizwe siqoqane siyinginekela
Tlala behle ingazi ezisindayo ezomhlaba.
Ngenxa yezifuba zesizwe ezaziyizo
Idlala ichelesile ithaba iphelele ngge
Ngenxa yobuqotho bomhlaba
Owawuyi lokho okubonwa lilihlo
Ithemba isizwe ngoba sithembeka
Kumgoka ukuba yingane esizweni
Ithapha uluju ifunda
Konke okuyikho bekukhona
Bonke ababalisi bebezinikela besazi
Tkhahlela ikhuselekile
Iyimpunzi ehlathini kodwa ikhungiwe
Ingamanzi emunywa liphansi.
Ingamanzi emi edwaleni
Ingatsha zibezinatha uluju lwempande
Tluba likhupha isithelo sihlabusa
Ibivela ilophawu ingadingwa
6008/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 6
Extracted Text
Iyiyo ngokwayo ngabakibo Ize ikhulele ukuklekla, ukubalisa Kumnadi ukuba yingane kulesisizwe.Y adilika inhlalo isizwe sachitheka
Mbaxambili ntathu hlanu izindlela zasabalala
Zantula izingane intsha yabuna
Idla ibaliselwa ngoba idla imbilaphi
Ifunda icongolozela ngoba idla imbilaphi
Imidlalo mpu bangena ubudlova
Idlabuzane ladlepha abekhaya
Y akhula ingakakhuliswa yafuba
Y afunzwa amanga ayaqiniswa liginiso
Y axegiswa yinzondano yazi isikhwili
Laba libi ilihlo yabona umhlaba usumubi
Y avuka ngembenge yatshona ngensango
Y abona isango lokuguga yathi yinotho,ntshobe
Y aluswela uphawu yaphapha yathutha
Y aphephela phetsheya afa amandlwane
Thambe kubi intsha
Iphuzile yaficwa luhlupho olutsha.
Iwayiphuza yaphuza ukukhula
K wanda ubunzima impilo yehlula
Inhlanzi lanxa edwaleni
Izibonkolo zodwa emhlabeni.
Inkondlo le ithethwe kuqogo lezinkondlo,Imbabazane elikaF elix F. Moyo, Usiba
Publishers, 2002.
ISIGABA B
Phendula umbuzo owodwa kulesi isigaba
T.M. Ndlovu, D.N. Ndlovu loB.S. Ncube: Imikhuba Lomasiko AmaNdebele
N.P Ndhlukula: Imvelo Lolimi LwesiNdebele
Xoxa ngemvelaphi yamaNdebele ngendlela uNdhlukula ayichaze ngayo. [30]
Ugwalo oluthi, Imvelo Lolimi LwesiNdebele lubaluleke kangakanani kumlandu
wokulotshwa kwezingwalo ezikhuluma ngezasendulo? V eza umbono wakho
usekele ngezibonelo ezivela kulolugwalo. [30]
Ukuphicana kwakungeyinye yezindlela zokukhulisa umntwana opheleleyo. X oxa. [30]
6008/1 Specimen paper
---
Page 7
Extracted Text
7 BLANK PAGE6008/1 Specimen paper
---
Page 8
Extracted Text
8 BLANK PAGE6008/1 Specimen paper
---