📄 Exam Questions & Readable Text Transcript
Full OCR-extracted text of questions, syllabus codes, and exam instructions.
Extracted Content: 6055q01
Page 1
Extracted Text
ZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCILGeneral Certificate of Education Advanced Level
NDEBELE LANGUAGE 6055/1
PAPER 1
SPECIMEN PAPER 3 hours
Additional materials:
Answer paper
ISIKHATHI: Amahola amathathu
IZIXWAYISO KWABAHLOLWAYO
Bhala ibizo lakho, inombolo yendawo ohlolelwa kuyo lenombolo yakho wena ohlolwayo ezikhaleni
oziphiweyo ephepheni lakho lezimpendulo/ebhukwaneni lezimpendulo.
Phendula yonke imibuzo.
Imibuzo yonke kumele iphendulwe ngesiNdebele esiqondileyo njalo esicacileyo.
Bhalela izimpendulo zakho emaphepheni okubhalela owaphiweyo.
Uma usebenzise amaphepha amabili kumbe edlulayo, abophele ndawonye.
IZELULEKO KWABAHLOLWAYO
Imiklomelo ephiwa umbuzo munye ngamunye kumbe ingxenye yombuzo itshengisiwe ezibayeni [ ]
ekucineni kombuzo.
Umhloliso lo ubhalwe emakhasini amahlanu, amathathu awabhalwanga lutho.
Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen paper.
©ZIMSEC Specimen paper [Turn over
---
Page 2
Extracted Text
2 ISIGABA 1Phendula imibuzo ulandela iziqondiso ezikusigaba sinye ngasinye. A babhali bacetshiswa
ukuba bachithe ihola elilodwa lengxenye bephendula umbuzo okulesi isigaba.
1. Khetha isihloko sibe sinye phakathi kwalezi ezilandelayo ube usubhala ngaso indaba,
ingxoxo, incwadi kumbe umbiko ongaba ngamagama aphakathi kwamakhulu amahlanu
alamatshumi amahlanu kusiya kumakhulu ayisikhombisa alamatshumi amahlanu (550-750).
Encwadini ikheli, ukubingelela lokuvalelisa akubalwa enanini lamazwi_ endaba.
Engxoxweni amabizo abalingiswa lawo awabalwa enanini lamabala endaba.
(a) _ Bhala indatshana yokuzibumbela emumethe amazwi alandelayo: “Wayengazi ngaso
sonke lesi isikhathi ukuthi wayesithi uhlezi lomuntu kanti uhlezi lomthakathi
wezigodo”.
(b) __ Imali yimpande yesono.
(c) Usomabhizimusi othile esigabeni sakini ukucelile ukuthi uzochwayisisa ngokungabe
kubangela ukuwa kwenzuzo kubhizimusi yakhe. Loba umbiko (audit report) uveza
lokho okutholileyo.
(d) —_ Bhala ingxoxo phakathi kwabatsha ababili bexoxa ngemizamo yokuqeda izinswelo
zezintandane esigabeni sakibo.
(e) “OMAKHALEKHUKHWINI SEBENGENA EZINDLINI ZOKUFUNDELA”.
Bhalela umhleli wephephandaba elikhuphe lesisihloko sendaba uveza ubuhle baleli
nyathelo njalo uxwayisa abafundi ngabangakwenza ukuvikela ukuphanjaniswa
kwezifundo zabo yilabo makhalekhukhwini.
(3) Imbangela yobusela elizweni yikungami kuhle kwezomnotho walelo lizwe. Xoxa.
(g) Landisa ngezindlela zokukhulisa umntwana esintwini utsho lokuthi lokhu
kwakusenzelwani.
[50]
ISIGABA 2
Funda indatshana elandelayo ube usuphendula imibuzo elandelayo ngaphansi kwayo.
Ithi ingaghoba ithambo yejayele. Ngalelolanga bafika bebane abafana_ beganga, abadala
babengakabuyi. Ilanga laselibekezela, mina lomnawami olandela ongelamayo sisesibayeni sivalela
inkomo lembuzi. Ngekhaya laphana kwakulabanawami ababili, umfana ongelamayo lodadewethu
okunguye yedwa ngakithi. Bafika nje abanewethu yikuthi babake badlule lapha umama abacuphele
amazambane ngoba omunye wabo okwakuthiwa nguThebuli wayewathanda okwedlulisileyo, aze
awadle loba eluhlaza. Kanti umuntu onje wayesithola ngaphi isikhathi sokubasana lomlilo
egangeni ose amazambane njengesakhamuzi? Lanxa sasibancinyane, ngoba ngalesosikhathi
ngangileminyaka elisthumi lesikhombisa, impi yomvukela ngangiyizwisisa njalo ngiyilandela
ngoba yayingithintile kabuhlungu ngokungiphambanisa ezifundweni zami.
6055/1 Specimen paper
---
Page 3
Extracted Text
3Ngibabona bethutsha laphana behlome kuganxela impukane ngazitshela enhliziyweni yami ukuthi
lamuhla bakhe phansi ngoba bengezukuwathola lawo amazambane nanko phela umama engekho.
Ngangingabuzanga elangeni. Ngangithi njengoba thina abantwana abangabafana sivele singavuli
iziphala njalo lodadewethu lowo engasimuntu ongenelisa ukusivula, abangane bethu laba
babezahamba bengakutholanga lokho ababekulanda. Kwakuyikudlalisa inggondo yami-ke lokho
ngoba ngathi ngithi mehlo suka ngakubona okuNokuthaba kubathabele abanewethu,
kubahlangabeza. Kwakuwathwele amazambane egcwele phamu ingcebethu. Ngokuthula lami
ngabahlangabeza-ke, ngababingelela, ngibabuka bewagqiba ezambeni zamabhulugwe abo lezi
ezinkulu ezigcwele indawo yonke kanye lemilenzeni. Yaphelela lapho yonke ingcebethu,
udadewethu wafulathela ngokuthula eqonda ngekhaya, lami ngibuyela esibayeni.
Ngisawuphethe umgogo wokucina ngizwe, “Nthwii, nthwii, nthwii!” kudlula umzhizhi wenhlamvu
zombhobho phezu kwesibaya. Kwangathi kuvuleka izulu, yaqaqamba kabuhlungu inkafulakufa
ingathi ikhala ekhanda lami. Ngawuthi ji le umgogo ngacathama okomvundla ucatshele izinja,
amehlo ami afuna umnawami eceleni kwesibaya sembuzi lapho ayekade emi khona. Laye
wayesenamathele umhlaba njengami. Ngathalaza lapha engangicine khona abanewethu, phinde
ngibabone, ngingazi ukuthi babenyamalale njani egcekeni elingaka. Kwasuka kwangathi baginywe
ngumhlaba nje, kanti hatshi. Ligqaqambe lelozulu lolaka, anethe amathonsi ensimbi. Mina
ngasengizibona izakhamizi zigcwele umuzi wangakithi zizoncedisa abazali bethu ukusingcwaba.
Ngangimemeze ngisamemeza umnawami ngisithi angalokothi alivuse ikhanda ngapha ngikhuleka
ukuthi angethuki asukume ethi ulinga ukubaleka.
Sekungathi umdumo uyadeda, loba ngangisola angathi indlebe sezivalekile ngomdumo lowo,
kwangathi umhlaba uyanyikinyeka. Yakhala ibhazuka kwangathi kudilika intaba. Ngangisithi
isibaya sizadilikela phezu kwethu kanti umfana uyiyekela nje ungemuva kwesibaya, ngingazi
ukuthi wayefike nini lapho ngoba sasibacine bekude lesibaya. Iqaqamba kutsha manje
inkafulakufa, futhi ngomfutho ongeke uwucabange sebeyivuma ingoma yamabhunu abafana.
Ngingazi ukuthi ngangifike nini kumnawami, ngazibona sengimfithizele phansi ukuthi vele
engalokothi avuse ikhanda loba lami kwakungifikela ukuthi ngisukume ngibaleke. Kukanti kugala
inhlamvu zazikhanya zisedlula phezulu, ngalesi isikhathi ubunengi bazo zazitshaya izigodo
zesibaya ngenxa kasandoda owayedubula ecatshe ngesibaya, kukhanya ukuthi inhlamvu zifuna
yena. Abanye ngangingababonanga ngoba amehlo ami sengiwembele phansi, kodwa kukhanya
ukuthi bobane babo baseduze lesibaya. Inkomo zazigijima okungapheliyo esibayeni kodwa ukuthi
zifohle kwehlula ngoba ubaba wayengadlali njalo.
Kwanuka intuthu engejwayelekanga, ngawavula amehlo ngabona intuthu emhlophe isibambe
indawo yonke kungasakhanyi lutho. Yikho lapho okwasuka kwathula kwathi cwaka, ngaze
ngacabanga ukuthi ngasengiyisacuthe, ngenxa yokonakala kwezindlebe zami, kanti ngempela
yayisithe cosololo impi. Wona umuzi wangakithi wawungasakhanyi ngasuka ngacabanga ukuthi
wawutshile kodwa ngazi ukuthi akunjalo ngoba ilangabi ngangizalibona.
Intuthu yayijikwe yibo abafana qede batshaya utshani kwangani bebevele bengekho. Kwaba yikho
ukuphaphatheka kwethu siqonde emasimini lapho imuli eyayihlangana khona nxa kube lesehlakalo
sempi esigabeni. Kwasekunqunda amehlo ngaleso isikhathi sifika emasimini. Ngale ngekhaya
akubanga lula kubanawami. Uthi elandisa umnawami ongilandelayo, uthi uNokuthaba wahle
waphuma endlini ephaphatheka ekuqaleni kwempi kulokuthi azicatshele endlini. Nango eqonda
intuba engemuva eyisivunguzane yena emhlezi ezithendeni. Wamdobha ngesikhatshana
wamfithizela phansi ukuze basile nanku inhlamvu zazisedlula endlebeni zabo. Nango njalo
ephunyuka etshoka samtshoko elubangise esihotsheni esasingenyakatho komuzi. Adobhane laye
njalo esengoqansayo khona kumele ukuthi ngabe uyabona ukuthi usesendaweni enhle yokucatsha
kumbe ukucathama ukuze zingamthinti inhlamvu. Yikho kuthiwa ukungazi kufana lokufa. Bona
6055/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 4
Extracted Text
4yabaphelela lapho impi yalelo langa, qede baphaphatheka angathi bazawela esikhundleni sethu
emasimini, lapho abasithola khona silokhu sethuke okwejuba elikhuthwe yilitshe lesavutha.
Umkhosi wokuthi impi ibingakithi lokuthi thina singabe sitshabalele wamemetheka njengomlilo
wotshani. Kungemizuzu mingaki abanye basebekukholwa ukuthi ngempela sifile. Ubaba
wasiqunga isibindi waliqonda ifusi engakhekhelezi elubangise ekhaya esithi okungasifuka yikuphi.
Esimama laso esasithe igala impi sawujika umgqgomo wamazi salalisa okombankwa yathi iphela
impi sazikhwinca izidwaba njalo sasikhukhukazi sigijimela amatshiyane asehlaselwa luhelwane.
Umdala ethutsha ngapha laso sasithutsha ngale simemeza okungapheliyo. Khonokho lezinye
izakhamzi zatheleka ngamunye ngababili zizoncedisa ikundinga lezo zidumbu emnyameni
ohlangene lentuthu. Zazingazi ukuthi abaphansi basebenzile.
IMIBUZO
(a) Ungayipha sihloko bani indatshana le? (1)
(b) _Isaga esithi, “ithi ingaqhoba ithambo yejayele” sivezwe njani kule indaba? (2)
(© Ngokubona kwakho kuyini okwakusenza bangabasi umlilo bose amazambane
laba bantu? (1)
(d) =‘ Yini eyayisenza umlobindaba ayikhumbule impi yombangazwe? (1)
i) Y ini eyenza umlobi ukuthi ngalelolanga izethekeli lezo zazizahamba
zingalawo amazambane? (3)
(3) Micabango bani eyafika engqondweni yomlobi ngesikhathi kuliwa lapha? (2)
(g) Umlobindaba umvikela njani umnawakhe ayelaye esibayeni? (2)
(hb) ~~ Umlobi uthi, “ubaba wayengadlali njalo.” Uqonde ukuthini lapha? (1)
(1) Kuyini okutshengisa ukuthi ukulwa phakathi kwabalweli benkululeko
lalamaBhunu umlobi wayengaqali ukukubona? (2)
qj) Babengaphi abazali bomlobi ngesikhathi abalweli benkululeko befika? (2)
(9) Umlobi walindaba ngumuntu olesibindi, utsho ngani? (3)
(()) Senzo bani esibonisa ukwakhelana kuhle kwezakhamizi zakulesi isigaba? (1)
(m) — Chasisa okutshiwo ngamazwi alandelayo njengokusetshenziswa kwawo
endabeni. Ingcazelo yakho ingedluli amabala amahlanu.
@ abafana beganga
(ii) behlome kuganxela impukane
(iii) — bakhe phansi
(iv) — angibuzanga elangeni
6055/1 Specimen paper
---
Page 5
Extracted Text
(v) vi) (vii) (viii) (x) (x)mehlo suka
amathonsi ensimbi
yayisithe cosololo
batshaya utshani
kwasekunqunda amehlo
abaphansi basebenzile
6055/1 Specimen paper
---
Page 6
Extracted Text
6 BLANK PAGE6055/1 Specimen paper
---
Page 7
Extracted Text
7 BLANK PAGE6055/1 Specimen paper
---
Page 8
Extracted Text
8 BLANK PAGE6055/1 Specimen paper
---