đ Exam Questions & Readable Text Transcript
Full OCR-extracted text of questions, syllabus codes, and exam instructions.
Extracted Content: 4013q01
Page 1
Extracted Text
ZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCILGeneral Certificate of Education Ordinary L evel
KALANGA 4013/1
PAPER 1
SPECIMEN PAPER 2 hours
Additional materials:
LUBAKA Ma-awa mabili (2hours)
TJENESO KUNABANOHOGWA
Kwala zina lilo, namba yekwele tjawunoholegwa kutjili nenamba iyo iwe unohogwa, muphepha
lilo lenâhandulo/ mubhuku lenâhandulo.
Handula mibhuzo yose neTjiK alanga.
Kwalila nâhandulo dzidzo mumaphepha ekwalila awapiwa.
Hapa wahingisa maphepha mabili kene anopinda, uwasungilile panhu panâompela.
ZWIZIBISO KUNABANOHOGWA
Mibhayilo inopiwa mbhuzo umwe neumwe kene tjikamu tjembhuzo yakalakidziwa mumatanga
[ ] kubupelo gwembhuzo.
Kunamapheji ali 5 akakwagwa nemapheji asinankwalo alimatatu 3.
Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen paper.
©ZIMSEC Specimen paper [Turn over
---
Page 2
Extracted Text
TJIKAMU TJEKUTANGABanohogwa banolayisidziwa kuti batole awa inâompela behandula mbhuzo mutjikamu itjetji.
Hala nâholo unâompela kuna ipasi ukwale ndebo kene lukwalo nekwawo. Hingisa matama angaba
makulu mana ana makumi mahanu kunoti makulu mahanu (450-500). Mulukwalo adiresi matama
anobuyisa ne anohhalila ewoneka haatobagwa mumatama ebulefu gunohakika mundebo.
Muzuwisano mazina atobagwa mubulefu gunohakika gwendebo.
1 (a)
6b)
©
(d)
(e)
(i)
(g)
Mwezi
Thalusa kuti thekinoloji yakahandula tjini butjilo gugo.
Kwalila mbhati wekwele uwunlakidza bulemo gwamunohangana
nago sebana bekwele banobva nhambo ikule.
Bunhu itshinde lebutjilo gwenhu wose muZimbabwe. Nobvumilana
nendebo iyeyi kene?
Lembeleka kwedamba ate iko wakwalo.
Kwala zuwisano pakati kwemwana nenzwadzi bezuwisana nembala
kwebatshwa ihhawa mahhuba.
Kwala uwlondesedza kakale ulakidza kuti miha yantome yabulaya tjini
tjaba.
4013/1 Specimen paper
50
50
50
50
50
50
50
---
Page 3
Extracted Text
TJIKAMU TJEBUBILI Bala ndebo inotobela ukohandula mibhuzo ipasi kwayo.Letjani Nleya naiye wakabe elinhu sebamwe, enanlandu wetjilabo butjilo senhu wose ehanha bo
panohakika kuti ahanhe, egwadziwa bo hapa eli munhanga isingahanise. Whoko kwaka eli iko
kwakaba kusi nlandu uwe, koga kulibumbwa kukwebo. Waka esingake ekahaya whope nentha
yemakhoda awe, bamwe bakatambunuka, nebutema gugwe gunopinda gwebamwe. Kose ikoku
kwakabe kulipehhugwi kwemasimba awe. Lebeswa ndele kuti waka engazwidzidza nehhibende
lile lipehhugwi ngobe ndilo lakalilakidza banhu bunhu gugwe, kuli iye wakazwikumbilila lobwa
na Galani netjinyidzigwa nebanhu baka Ncube bakakoka nhu wose wakambala zwakanaka,
akasunga thayi kuti awodlila pathebuli kubukwe gwemwanasikana wabo Ludo. Y ezo-ke Galani
we-Ndzimu nakatjenabo nezwimbalo zwitshwa zwakatengwa nemari yanhakapiwa natatayi hule
kwetengesa nkabi mbili nhikapiwabo gumi leponto, nhinogala bo mbeli.
Y akawagwa thebuli nejila jena, kukalonjelegwa mipanga nemaforogwe, kukasiwa nemasevethi
mbeli kwemwe nemwe, kukasiwa nekumwe kwetjikhuwa kawaka esingazibe kuti ndekweni,
Bakanginisiwa imhomo boLetjani nabo Galani nebamwe bahhuhha nemandala. Kodliwa nyama
nerayisi. Kodliwa wali kuzuwiwa kuswiswaniwa ma âsothiâ, âpiziâ, âphephaâ. Watjitjenama koga
Galani kuti ikoku kuni. Banhu banoswiswana benyunyudzila ma âsothiâ anonga munyu kumwe
kungati ibilebile. Galani unokumbula kuti zwinhu izwezwi zodangwa zwiyi sothi âpiziâ, hakuyi
âphephaâ nhu unobe ekumbila mazwibhatigwa etuma umwe etjadla.
Wakatukutila Galani we-Ndzimu; unozama iwe! Wakadzoyedza bhaya hangana dzerayisi
neforogwe dzikayengayila dzitebuka kube tjimwe tjinu. Unodzoti unotjeka nyama naiyo
inowuntila mahula. Y akasodzoloka mundilo yefupa yakawala,ynyama yakasunda rayisi ikahhala
mujila, hayeti unowolela neforogwe kolamba. A tetjini? Wakatjebuka banhu bose kuti abone kene
bakawunlinga akabona bakakanganâwa bedla zwabo. Hayeti unonunga neluboko whoyo Letjani
wakawunlinga enâ wanga Tadiwa. Wakakubona Galani kagwadziwa kwazo, hapo woyenyunyuma
nedukuta tisingazibe kene kotiwa nedelegwa na Letjani, unozwita uhine pawunli.
Kubupelo banhu banjini bapedza, Galani we-Ndzimu waka akangoti jiliba! A ka kabala nezo dliwa
zwizwe, zodliwa zwipasi pathebuli zwilizana nezwasala mundilo. Beni bendilo bakawolela zwidla
iye ekati watjiguta. Wati etjebuka ekabona whoyo letjani naTadiwa befa neseka kakale.
Mahhambi yaLetjani yakabe yekuti Galani wakawubona ekwenya Butjilo ewutondeka nelunyala.
Lubaka gwedla gwakapela.
Nzano wakaNcube wakandila mbeli kuzipa zwako, Galani akawunlisa Letjani, akalindila kuti kuti
zwalala. Wakalisa Letjani, kuti asiwumilile. Mhahha iye yakabe mahhambi kuna Letjani, ngobe
atjikanganâwa kwatikala pathebuli, ngobe esakusa munâholo, whoyo emilika pagubungano kuti
anolobwa nemhepo. Haba bahuhha babili batjiwunkomba.
4013/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 4
Extracted Text
âYe nlume?â ndi Galani ebhuzwa âWawundisekani hapaya kudliwa? Ini tjakayipa mundili tjawungadzina ukandiseka nebasikana babo? Nasi ndokulaya mbgwa. Handula, wawundisekani?â Galani hapo woyefemeleka ngobe buhongola gubila) Ngono Letjani eli Letjani zwe! Hazotongozunguzika, sekunoyi hakutolebelekewa naye. Wakagwadziwa kumbeli Galani, akatanga tjonya Letjani nelunyala esanhu akawuntonhodza nempama.âNlumewe,â Letjani wakahandula akakanganâa kuti Galani wahema, âUndibvile hapa. Hapa
wakandilinga unondibona senhu unoda palana semakola kakale pakati kwebanhu?â Antohaka
lingiligwa nebanhu imi handite tjihhema sawe.â
Yemewe! Hatoyago Galani, ijetjelumene hapa kwasima. Letjani wakawha zebe dzati tsii!
Wakahhaligwa netjinopisa tjibhakele tja Galani. Wati eti unobhata zebe tjimwe tjipfuta tjigala
panlomo, nlomo wabehhele malopa. Wakati eti unokunisa lulimi pehhugwi ekawha kugwadza
mbgwimbgwi.
Yanokogwa mubhuku: UMaweni: I.N.Mpofu, Mambo Press, Gweru. Ikahanduligwa
muTjiKalanga.
Mibhuzo
(a) â_â Ntupo waLetjani ndewaka yani? 1]
(b) = Ndiyani waka epizigwa bukwe? 1]
(©) Ini kwaka kulipehhugwi kwemasimba aLetjani? 1]
(d) _Iyeyi ndebo ungayipa nâholo unotini? 1]
(e) Lakidza zila mbili dzinolakidza kuti tengesewa kwenâombe kwakamilidza tjini
mamo a Letjani? 2]
(3) Busupi gunotjenesa kuti Galani waka esakawolobela zwinu zwetjikhuwa ndigupi
mundebo yawabala. 2]
(g) Galani waka eda gwa. Ilebeswa kene? Tjenesa. 2]
(h) ââ Thalusa nekuhhele kuti Letjani wakakubala kungapani? 2]
(i) Ndebo iyeyi inokudiyani mubutjilo? 2]
qj) Ini kwakagwadzisa Galani moyo kwazo? 1]
4013/1 Specimen paper
---
Page 5
Extracted Text
&)0
Thalusa matama anotobela sehingisiwa kwayo mundebo yawabala uhingisa
matama asingapinde mahanu.
(1) esingake ekahaya whope,
di wakazwikumbilila lobgwa,
(ii) = benyunyudzila,
(iv) wakalisa
(v) _ palana,
(vi) â Tjinopisa.
Fupidzo
Fupisa ndebo yawabala uhingisa matama alimakumi mahanu (50), fupidza sawoku.
Hatiti ndiwe Galani, londesedza bulemo gwawakahangana nago kubvila ugala
pathembuli kunoti kunopelela ndebo.
4013/1 Specimen paper
[5]
---
Page 6
Extracted Text
BLANK PAGE4013/1 Specimen paper
---
Page 7
Extracted Text
BLANK PAGE4013/1 Specimen paper
---
Page 8
Extracted Text
BLANK PAGE4013/1 Specimen paper
---