📄 Exam Questions & Readable Text Transcript
Full OCR-extracted text of questions, syllabus codes, and exam instructions.
Extracted Content: 4068q1specimen paper
Page 1
Extracted Text
Tor PZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCIL
General Certificate of Education Ordinary Level
NDEBELE LANGUAGE 4068/1
PAPER 1
SPECIMEN PAPER 2 hours
Additional materials:
ISIKHATHI: Amahola amabili
IZIXWAYISO KWABAHLOLWAYO
Bhala ibizo lakho, inombolo yendawo ohlolelwa kuyo lenombolo yakho wena ohlolwayo
ezikhaleni oziphiweyo ephepheni lakho lezimpendulo/ebhukwaneni lezimpendulo.
Phendula yonke imibuzo ngesiNdebele esiqondileyo njalo esicacileyo.
Bhalela izimpendulo zakho emaphepheni okubhalela owaphiweyo.
Nxa usebenzise amaphepha amabili kumbe edlulayo, abophele ndawonye.
IZELULEKO KWABAHLOLWAYO
Imiklomelo ephiwa umbuzo munye ngamunye kumbe ingxenye yombuzo itshengisiwe ezibayeni
[ ] ekucineni kombuzo.
Umbhloliso lo ubhalelwe emaphepheni amahlanu abhalelweyo, amathathu awalalutho.
Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen paper.
ezIMsEc Specimen paper [Turn over
---
Page 2
Extracted Text
2PHENDULA IMIBUZO ULANDELA IZIQONDISO EZISESIGABENI SINY E
NGASINYE.
ISIGABA I
Abahlolwayo bacetshiswa ukuthi bachithe ihola elilodwa bephendula umbuzo okulesi
isigaba.
1
(a)
6b)
©
(d)
Khetha isihloko sibe sinye kulezi ezilandelayo ubhale indaba, ingxoxo kumbe incwadi
ngaso engaba ngamabala aphakathi kwangamakhulu amane lamatshumi amahlanu
kusiya kwangamakhulu amahlanu (450-500). Encwadini ikheli, isibingelelo
lesivaleliso akubalwa ananini lamabala endaba. Engxoxweni, amabizo abalingiswa
lawo awabalwa ananini lamabala endaba.
Bhalela umngane wakho osemazweni incwadi umxoxela ngohlupho lokuswelakala
kwemali elizweni lemizamo esenziwe nguHulumende ukugeda loluhlupho.
Ikhaba kalibukwa.
Bhala indaba emumethe amazwi athi, ‘K wakhala imigigo esifubeni, zawohloka
ezimathansi ngisizwa elami igama linqolongwa emphakathini.’
Sebenzisa umfanekiso lamabala owaphiweyo uchaze imvunulo yesiNtu.
4068/1 Specimen paper
---
Page 3
Extracted Text
(e)®
(g)
3
umghele isighaza umncwado
icici isighama ingubhamazwi
amanyathela umgaxo ukhalo/umkanda
iwogana amahlwayi amadikazi
isicoco ubuhlalu isidwaba
Umfanekiso uthethwe ku-Ihawu Labafundi 3 olwalotshwa ngu J.P. Ndebele.
Lwancindezelwa yiC ollege Press Publishers 2001.
Ubunzima bokuhlala eduze lezindawo ezigcina izinyamazana zasendle,
izinanakazana lezinyoni.
Bhala ingxoxo phakathi kwabafundi ababili oyedwa esekela ukufundiswa
kwabantwana izikolo zivaliwe omunye ephikisana lalo umgondo.
Ukugakatheka kwelanga lokuzwisisa ngokuqhuba kwabafundi ezikolo
(Consultation Day). [50]
ISIGABA II
Fundisisa indatshana elandelayo ube usuphendula yonke imibuzo.
Kwathi phakathi kobusuku koMoyo lapha, kwezwakala izikhova ezinkulu zikhala
phakathi komuzi zizula zisiya ngapha langapha kwawo. Khonokho abantu besethuswe
yilokho, sasimhlaba uMfana isihlabo siphambana emahlombe akhe. Besabuthene
bebabaza lokho bezwa sekuthiwa ngezintombini ngale uMadade, icinathunjana
lakwabo kaMfana, lakuye sekunzima. Besathe mbo kulowo besadinga lokuthuma
abafana bokuyahlaba umkhosi ngakoSiduli umnawakhe kaMoyo, ayethi qatha amajaha
angakhona amabili ethi ngekhaya ngakibo sekukubi, akusathenjwa ukuthi uyise
uSiduli kungasa ekhona. Kuthe besathithibele ngalokho, kwakufika esinye isithunywa
sisithi, “ Umoya suphumile uMoyo kasekho.” Baduma abadala baya ngakhona.
Kungapholi lamaseko elapho, balandeliselwa ngelathi uMadade kasekho.
Emadabukakusa kwafa ezinye izingane ezimbili. UMfana wavuka sekungathi kazange
avele agule. Kodwa watshona eseludubo efuna ukuzibophela ethi akusizi lutho ukuthi
yena aphile abantu bephela kangako ngenxa yakhe. A babekhona bamelusa
kazazenzalutho olubi.
Kwasekulukhuni-ke kungasangeneki koMoyo, sekuyangulowo angene khona aphume
esekuthwele ukufa kwakhona. Bafa-ke abantu benkosi koMoyo kanye lasezihlotsheni
zakhe, wathola izidumbu sezilokhu ziphuma ngasinye langambili abantu sebesifa
okwanyakana weFuleza yamaJelimani. A bakhalawo bakhala bekhuluma bethi, ‘Wo-o
wasenza-ke weMfana... wasethulela okuphezulu!’
4068/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 4
Extracted Text
4Ebona konke lokho uMaNgwenya, umkaMadoda umfowabo kaMfana,wanyenya
losane, atshi losane, kodwa amanzi ngoba wayebelethe ngabona lobobusuku.
Waphuma lawo-ke lawo manzi watshaya utshani waqonda kibo watshiya lendlu
engasayisindanga. Ukufa izenzo zakho! Ekufikeni kwakhe kibo, uyise wamalela
ukuthi angene ekhaya ethi kusweleka agale aphathwe ngezihlahla ukuze angangeni
lozimu lwakoMoyo emzini wakhe. Waquthiswa ngaphandle komuzi kwaze kwafika
inyanga yePhuthukezi ababehle baphuthuma bayayibiza enkomponi eMhlolweni.
Y afika yamhlalela imcaba, imchela, imninda ngemisizi yeibankwa yaze yamkhafulela
langamathe! Eminye wayidla ngomlomo wahotshiswa lentuthu ngamakhala.
Sekulukhuni emuva le koMoyo abantu sebelokhu beqhululeka samaganu,waqala njalo
umuntu omdala ukuthuma abantu bokuyamlabhelela kuSiziba. Labo babuya bebambe
izilevu ngenxa yamazwi lamagunya uSiziba afika abagiyela ngawo ethi,
“Uyangibhedela, uMdaka. Ulithuma kimi lapha kutsho ukuthi uthi ngingumthakathi?
Hhi? Y ikholokho elitshoma likukhuluma ngami, Dungeni, lisithi ngiyaloya? Aluba
kuyafiwa ngempela uM daka ubengahl’alithume la? _Hambani kangifuni msindo
mina.”
Kwaze kwathi muva ngokuthanda kwakhe uSiziba wafika njalo koMoyo. Kazange
akhulumise loba akhulunyiswe ngumuntu. Waqonda ethuneni lomntanakhe wafika
wenza umkhuba eduze kwalo ekhulukhuluma yedwa elibhodabhoda. Kwathi
efulathela nje bonke laba ababelele begula baphonguthi kanye siliyani kwangathi
bathi, ‘Besivele sisizwani?’
Wasala usuthe zi-i umuzi kaMoyo usubethwa ngumoya oqandayo. Abantu
basebelokhu beyisiqunjana bebubulela phansi okwenyosi ezilele zithatshwe
ngabanfana. Zazilokhu zisabaphethe izimvalo lesithuli kungaziwa ukuthi ozafa
lamuhla loba kusasa ngubani. Lanxa ngalesisikhathi iyezi lethunzi lokufa laselithe
yembu koMoyo, uMoyo wayelokhu eqhaqhazela ethi kumzawakhe uSifo, ‘Nyoni,
imvu nxa isilwa ingathi gqu ubone isitshedela umuva akutsho ukuthi iyabe isibaleka.
Iyabe isisiyathatha amandla amatsha mntakamalumami! Unjalo loSiziba. Usethe nya
nje ekhaya lapha kusekhona okukhulu azakwenza.’
UNyoni waphendula ngokunyikinyisa ikhanda kancuncuncu akwaze kwaqedakala
akutshoyo. Kuthe esewisa iphika wathi, ‘Ofileyo uphumule mzawami. Siphakathi
kwembokodo lelitshe.’
UMoyo laye athi, ‘Siquth’ekhunjini izulu lisina.’
Eseseyisithutha ngemicabango ephelela emoyeni uMoyo, wathola ilizwi elivela
enduneni lisithi uSiziba usemangalele, uthi kabayehlangana khona bakhumelane
umlotha. Selifikile lelolanga abuthana amadoda enduneni ukuba ezwe uSiziba.
Okwakhulunywa nguSiziba mhlalokho akufanelanga kulandwa ngoba kungcole
kakhulu. Kungasihlambaza lathi uma singakuxoxela ilizwe.
Ofundayo kaneliswe nje yikuthi lanxa uMoyo wafelwa ngabantu abeqa itshumi,
uSiziba wabuya wamhlawulisa amatshumi amathathu enkomo alomdudla
wentombi phezulu ngomonakalo womntanakhe. Zaphuma. Y aphuma lentombi.
2
4068/1 Specimen paper
---
Page 5
Extracted Text
Imibuzo (a) Qamba abantwana ababili bakaMdaka abakule indatshana. 2 (b) = Ngubani owahlokoza ukufa okwageda imuli yakoMoyo? 1(c) —Yiwuphi umkhuba uMaNgwenya angawenzanga ngemva kokubeletha? [2
(da) —_— Kuyini okusendatshaneni okutshengisa ukuthi abakibo kaMaNgwenya
bayakwesaba ukufa? 1
(e) Y iliphi ibala elitsho ukufa kwabantu banye belandelana? 1
(3) Bangaki abantu bakoMoyo abaqanjiweyo abafayo endatshaneni? 1
(g) Kwagedwa njani ukufa kwabakoMoyo? 2
(h) Y iwuphi umutsho osendatshaneni ochaza ukuthi abakoMoyo
babengakholwa ukuthi akuseyikuphinda kufiwe? 2
(1) Wagwetshwa njani uMoyo ngecala lomntanakhe? 2
qj) Chaza amazwi alandelayo ngendlela asetshenziswe ngayo endatshaneni.
Impendulo yakho ingedluli amabala amahlanu.
@ kungakapholi lamaseko 1
di aphathwe ngezihlahla 1
(iii) bokuyamlabhelela 1
(iv) — siquth’ekhunjini izulu lisina 1
(v) bakhumelane umlotha 1
(9) Finyeza indatshana le ngamabala angamatshumi amahlanu (50),
ulandisa ngokwenzakala ngemva kokufa kwabakoM oyo belandelana. 10]
4068/1 Specimen paper
[Turn over
---
Page 6
Extracted Text
6 BLANK PAGE4068/1 Specimen paper
---
Page 7
Extracted Text
7 BLANK PAGE4068/1 Specimen paper
---
Page 8
Extracted Text
8 BLANK PAGE4068/1 Specimen paper
---