Languages Local Specimen 8 Pages

4010Q1 SPECIMEN NAMBYA

Year: Specimen • Views: 2 • Downloads: 1

⬇ Download PDF
Tip: Double-tap or pinch to zoom on diagrams

đź“„ Exam Questions & Readable Text Transcript

Full OCR-extracted text of questions, syllabus codes, and exam instructions.

Extracted Content: 4010Q1 SPECIMEN NAMBYA

Page 1

Extracted Text
nent

ZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCIL

General Certificate of Education Ordinary L evel

NAMBYA 4010/1
PAPER 1
SPECIMEN PAPER

Additional materials:
Answer paper

UNSHAJI: Ma awa mabili (2 hours).
ZWILULAMIKO KUBAKWALI BEKWE]J0O

Kwala izina lilyo, chilabo chopawumukwalila (centre number) nechilabo chicho chekwejo
(candidate number) pamakwepele okushandulila.

Bala igwepele lyekwejo zwilonika usanu washandula mibhuzo.

Shandula umbhuzo umwempela kuva muchikamu I nemibhuzo yose muchikamu II.
Kwala inshandulo jijo pamakwepele awapiwa.

Ungoshingisa makwepele manji, asunge pamwempela.

CHINY EWULILO KUBAKWALI BEKWEJO

Indipo jemibhuzo jilopiwa mbeli kwayo [ ].

Ikwejo yeyi inamakwepele mashanu nakamwempela alokwalwa namabili asijilokwalwa.

Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen Paper.
©ZIMSEC Specimen Paper [Turn over

---

Page 2

Extracted Text
Chikamu I

Shala unsholo umwempela paneyi ipopasi utikokwala inyaya yokuzwibumbila. Inyaya iyo
ngayibe namawhi mazana mana anamakumi mashanu kunoswika mazana mashanu. (450-500)

1 Kwala inyaya inamawhi anoti, “wakalasha unshaji umbuya kasa.” 50
2 Kukosha kokulela chuma pasha. 50
3 Kwala inyaya ubandulula nobupenyu bwamazhubano. 50
4 Zwiwanikwa zwedu muZimbabwe zwimutibhancha na kana ne? 50

5 Kwala ikwejiso pakati pamasabhuku mabili akumunda kugota lyabashe
enyenyejana pezhulu pamakapo anobhancha (donors) umwe eti bekokwe kobhancha

umwe eti banhu ngabezwishingile boga. 50
6 Kwala inyaya ine chichimbe chinoti, “wakuluma inzebe ngowuwo.” 50
7 Wenda kuchikolo chipya. Ikwalila unkwayina uwo unzuwile nechikolo chicho

chipya. 50

4010/2 SPECIMEN PAPER

---

Page 3

Extracted Text
Chikamu II Bala inyaya yeyi zwilinika usanu washandula mubhuzo. Imhashu nozwipombo

Kumatibi ose enyika, imhashu nezwipombo zwinolingika sokulya kunokubusa mbili.
Makole namakole yeji imhashu jinolingika jilinobuchilo nokunaka. Jinowanika jilijinji
mumiminda minji. Jinowaja kubhatwa nabana kana bakulwana jisengwa kusha kumipika.
Kana bajibhata banobhisa mapapilo nembizho jikokumakumbo. Jinokwazhiswa muvula
inamunyu konshaji unshoma wamaminiti mashanu, kova jikwanikwa pezhuba. Kana
jakoma, jinosoba kulya kubhodo kana busebo bwezhuba lyakalelo.

Kuzhe kokukosha, imhashu jinolingika jikalulama, jisinokwelana nezwipombo. Jakawana
unshaji wokukwalwa mubhayibhili nomukolani. Kana mamililo okuzhe evumila, imhashu
jinokambija kuzwalana kupinda zwipombo, banakwaina bajo pakuwanda. Kana jawanda
kasa jinowana unshaji wokupululuka jinda mumpepo. Jinoshangana mubunji bwajo
jitubula kuzhaja bugalo bwamakilomita izana. Zwiwulu zwinji zwemhashu zwina nenzhala
zwinotubula kukwenda zwiwulu zwama kilomita peviki. Jinopululuka jili pamwempela
jinda pezhulu zwokuti kunosoboneka sokuti kwaswibhija, jita untuzi unosokambija kupela
nokuti jinobagala pasi jipota kulya.

Igata lyemhashu linobuzilija igubaji igulwana lisilobambilwa. Balimi banji banosoyeya
bepelelwa namaano pezhulu pezwi zwinolya zwilimwa zwabo. Munshaji unshomanana
bupenyu bwabalimi bunosobakanganisika pezhulu pezwipuka zwinabupazwi kasa.

Imwe neyimwe imhashu inolya kulya kunabulemu bombili wayo. Zwiwulu mazana
mashanu anolya kulya kungalyiwa nezhou igumi. Zwipombo yezwi zwomugwa
zwinotubula kupeja kulya kwabanhu, chikamu igumi muzana (10%) pasi lyose, nokulya
kwabamwe balimi basijadomwa. Banhu banosoyeya kuti ngana kupotwa inzila jokuchinga
zwipuka zwina bupazwi pakuti zwisipeje zwilimwa zwabanolimila kutengesa nabanolimila
kuzwililitila.

Nokudalo imhalajo jemhashu jinososhanganwa nenzilenji jafulumende jokutabilija
kwamakole manji. Imhashu jakalingika sabakwaina bezwamatongelo enyika kana kuti
babengi. Jikangoboneka imhashu kunosoba nokukatamuka kwabanhu. Mafulumende
anobuza indeke bemwaya unti wokubulaya zwipuka. Nezwo banobumba bukamu nabanhu.
Makapo ozwokutabilijwa kwemhashu anosokambija kushinga bugalo bunobawanda
imhashu. Kuna banobhancha bekazwimilila boga banosokambija kushinga kupeja
bukukutu yobu bewana kubokwa kasa. Inyika inosopeja imali inji pezhulu pokupeja
zwipuka yezwi.

4010/2 SPECIMEN PAPER
[Turn over

---

Page 4

Extracted Text
Kunabamwe banotanga kubhuza kuti zwilokwelela na kubulaya zwipuka yezwi? Bumwe bugalo abujakabezwidimbwa kuti zwipuka zwakabepalaja zwilimwa. Asi azwina nechokuta nokushomopala kokulya munyika. Mushakisiso yakatiwa kunyika yokuA merica, chichenamiso ngechokuti apana bulyijano pakati pemhalajo nezhala jipo pasi yopa. Bana bumhizha bakabhatisisa kuti imhashu ajitopeja kulya. Nokudalo inzila jokutabilija imhashu jinopejemali.

Imali yashingiswa pakupeja zwipuka yezwi ingapinda zwingawanwa kana zwilimwa
zwisijalyiwa na? Apana angaba nechokomende. Zwikukutu kusiyanisa kuti pakati
pemhashu notunyuni ngezwipi zwinolya kasa zwipeja zwilimwa, kubalisila nedihwa
nezwipombo. Kupeja bukukutu yobu kunodula akale kulemu. Inzila yatingashingise nasi
pakutabilija zwipuka, kushingisa miti yechikhuwa (pesticides). Atingazibe kuti
tobadulilwa zwakata chini? Zwinji zwinokanganisa zwilimwa, kana kushaikana kwevula,
nezwimwe zwipombo zwisijalebwa, nendipo jokutengesa zwilimwa kunejimwe nyika.
Kutabilija imhashu kungata zwishoma pakupeja bukukutu bwezhala. Kutabilija nemiti
yechikhuwa kunobuza bumwe bukukutu kabili. Kabili banabumhizha bweSayensi banoti
akutozibikana kuti igata lyemhashu linganyamuka linda kupi tangwa, kubuvezhuba kana
pe. Sezwo jiwaja kubhanchwa nebhepo pakupululuka. Ijo nokwajo jinopululukila pelyo
nonseche, zwingaba mamita matatu kuswika kumashanu nakamwempela (3-6m) zwinda
kutibi linonyenyeja (opposite).

Kubulaya imhashu nezwipuka kushingiswa miti yechikhuwa imwaywa nendeke, kana
matalakita pezwiwulu zwobugalo zwinobeda zwishingiso zwikulwana kupinda
zwatinanazwo munyika. Yezwi zwinopa ushaji kuti zwipuka zwiwande kuti bukukutu
bwebhamba buwande. Sofana yezwi zwishoma, miti yechikhuwa yokubulaya zwipuka
inobulaya banhu kabili bangolya imhashu jadilwa miti. Chuma naicho chinofa chingolya
buhwa bunanti, zwilimwa neebo zwinosofa nokupya.

Kuchingwa kwemhashu kunoda kulyijana kwenyika jilobakijana nokuti zwipombo
azwitoziba miganu. Kana kwawhikana kuti jaswika pabugalo bwababakijani basinolyijana
kunokwelela kuva kwalekwa bulongwa bokutabilija kushingiswa miti. Kunanehondo
ndiko kwajinonda kasa jisinoziba. Kutabilija kuW estern Sahara kwakakanganisika indeke
yokumwaya miti payakambwela. Kubhatana kwenyika jose kunolema pakuti inyika jinoda
imali yolubhancho jinotambika fulumende umwempela, kuna kupa makapo anomilila
inyika jilosiyana siyana.

4010/2 SPECIMEN PAPER

---

Page 5

Extracted Text
10

11

Miti yechikhuwa inopeja bukukutu bwemhashu na? Apana kuvumilana kubuya yopa.
Bamwe banabumhizha banodimbwa kuti ivula ingowandisa kana ishomapale, nezhuba
lingopisisa linopeja bulyi. Ijo imhashu nezwipuka zwinokwelela kulalama neebo somoto
mushango unosolekejwa wazwijimila woga. Kana kulingisiswa bulongwa bokuchinga
bunodula kupinda zwilimwa zvichoowanikwa. Imali ichalashika inobedikana kubhancha
panazwimwe kabili zwilokosha. Kana balimi beda kuchija zwilimwa zwabo nemiti

yokute

nga, zwibuya kuti ibe isinodula, iwanika mubugalo bwabo. Zwinota kuti balimi

bebenesimba lyokuzwilalamisa.

Inzila inji jimupoteseswa mazhubano ndije tekinoloji, koga miti inopinda yeyo ipo kale
ayijanu yawanika. Inzila jantolo jokuchinga zwipuka nemhashu jinoshingiswa nabanhu
jinoshanganisila jokuloba notuzato bebulaya bulyi, kana kuleka ingombe jilye muminda
unazwilimwa zwanjinilwa nezwipuka. Y ejinzila ajitoshinga kana liligata nokuti jinotubula

kuzha

kabili igole linotobela. Imhashu nezwipombo azwijanu zwazundwa muzwaluhwi ji.

Adapted from an article by Nicholas Shaxon, for Germini News service.

Shandula mibhuzo inotobela sokutobelana kwayo.

(a)

(b)

(a)

(b)

©
(d)

(1) Somunyaya banhu banowanani mukulya imhashu? 1
(ii) = Ngobupi bugalo bwadomwa munyaya bunowanika imhashu? 1
(ii) = Leba zwinhu zwibili zwinotiwa kumhashu kana jabhatwa? 2
(i) Neni imhashu jikakosha kupinda zwipombo? 1

di Sokubona kuko ini zwinotisa kuti imhashu jipululuke zwiwulu
zwamakilomita peviki? 1

(iii) = Ngelipi iwhi lyashingiswa munyaya linotendejela munji

bwemhashu? 1
© eeees bupenyu bwabalimi bunosobakanganisika.....” Bhaunula kuti
chinolebani sokushingiswa kwacho chilebo yechi, mumawhi awo. 2

Neni kuchinga imhashu kushingiswa inzila jantolo chili chikukutu

kubalimi? 2

Mumawhi awo bhaunula kuti zwinolebani kana kuwhi bulyi. 1

Imhashu jingakanganisa chini kulyijana kwenyika jilobakijana? 1
4010/2 SPECIMEN PAPER

[Turn over

---

Page 6

Extracted Text
(e) Pandulula zwizhele kuti zwinolebani kana unkwali eti, “Imhashu ajitoziba unganu.” [2]

(3) Mudako panamabala atolwa munyaya. Pandulula kuti anolebani,
sokushingiswa kwawo munyaya. Ishala mabala mashanu chete kunaya

mashanu notutatu.
@ matibi indima (1)

kululama indima (2)

kuswibhija indima (2)

maano indima (3)

bupazwi indima (3)

bulemu indima (4)

idihwa indima (7)

kuchinga indima (9)

[5]
3 Kwala ifupipiso ulungulula inzila jokuchinga imhashu jalebwa nonkwali udombole

bubi bwenzila yejo. Mabala awo esipinde makumi mashanu (50). Shingisa indima
kuva kunayashanu nakamwempela kunoswika panopelela inyaya. [10]

4010/2 SPECIMEN PAPER

---

Page 7

Extracted Text
BLANK PAGE

4010/2 SPECIMEN PAPER

---

Page 8

Extracted Text
BLANK PAGE

4010/2 SPECIMEN PAPER

---

Curriculum Theory & Notes

Struggling with the concepts in this paper?

Revise syllabus notes, key exam points, and interactive practice questions for Languages Local: